أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
369
قانون ( فارسى )
62 - شراب كمادريوس « 1 » ( مانداروى تلخ ) اين شراب گرمىبخش و تحليلبرندهء مواد ناباب است ، براى تشنجداران خوب و براى مبتلايان به بيمار يرقان سازگار و مفيد است . به هضم خوراك كمك مىكند ، بيماران استسقايى را بهره مىرساند و در علاج بادكردگى زهدان مفيد است . و تا كهنهتر شود خوبتر است . طرز آماده كردنش عين شراب حسل است . 63 - شراب آويشم « 2 » ( ماشا ) در علاج تشويش اعصاب ، درد اطراف دندههاى رو به شكم ، در روبراه كردن اشتهاى خوراك - كه كم باشد و در اصلاح سوء هضم خوب است . در لرزش و چندشى كه در زمستان بدان مبتلا مىشوند شفا است ، در خنثى كردن سم حشرات گزنده و نيش زدن كه سم سردمزاج دارند و بدن انسان را بىحس و كرخيده مىكنند ، اين شراب چارهساز است . دستور آماده كردن شراب آويشم به قرار زير است : نسخه آويشم را خشك كن و بكوب و الك كن ! به وزن يكصد مثقال از آن را در كيسهاى كتانى بريز و سر كيسه را ببند و در يك سبو آب انگور انداز تا شراب حسابى مىشود . 64 - شراب ديك ابزارها در علاج سينهدرد ، پهلودرد و دردريه خوب و مفيد است ، از لرزش بدون اراده جلوگيرى مىكند و خون حيض را جريان مىدهد . كسى كه ادرارش بند آمده از اين شراب شفا مىيابد . براى مسافرانى كه در سرما و برف سفر مىكنند . توشهء سفر بسيار خوبى است . كسى كه كيموس غذائى غليظ دارد از اين شراب بهره مىبيند . رنگ و رو را صفا مىبخشد ، خوابآور و مسكن درد است و درد مثانه و كليه را شفا مىدهد . دستور آماده كردنش چنين است : نسخه نى نهاوندى شش مثقال ، دارچين ختايى هشت مثقال ، عود هفت مثقال . همه را بكوب و در كيسهاى كتانى بريز و سر كيسه را ببند و در ظرفى كه سى و شش من افشرهء انگور در آن است بينداز ! بعد از سه ماه آن را بپالاى و در شيشههاى مخصوص بريز و مورد استفاده قرار گيرد .
--> ( 1 ) - كمادريوس : اصلش خامادريوس و به معنى بلوط زمينى است . برگهايش ريز و در شكل شبيه برگ بلوط و تلخمزه است و تخمش از تخم رازيانهء شامى ريزتر است - تذكرهء انطاكى . ( 2 ) - آويشم از تيرهء پونه است كه اكثرا در كوهستانهاى بسيار سازگار هوا و سردسير مىرويد . در كردى آن را ههوشين نامند و در كردستان آذربايجان غربى ييلاقى به نام ههوشينان هست كه اين گياه در آنجا زياد است - م .